EKONOMİK DURUM

TARİHİ GELİŞİMİ İÇİNDE EKONOMİK DURUM

Genel

Bugün olduğu gibi Cumhuriyetten önceki dönemde de Erzincan'ın ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. XIV yy' da İbn-i Batuta da kentte dokumacılığın ve bakır eşya yapımının ileri düzeyde olduğunu kaydeder.

Evliya ÇELEBİ'ye göre XVII yy. ortalarında Erzincan'ın alçak duvarlı kalesi içinde; 200 ev ile bir cami vardır. Kale dışında ise 1800 ev, 7 cami, 60'dan çok mescit ile 500'den fazla dükkanın bulunduğu bir çarşı ve bedesten bulunmaktadır. 500 dükkanın varlığından bahsetmesi XVII yy. ortalarında ilde ticaretin gelişmiş olduğunu göstermektedir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında da ilimizin ekonomisinin tarım ve hayvancılığa dayalı olma özelliği devam etmiştir.Tüm Doğu Anadolu'da olduğu gibi Erzincan'da da sanayi hemen hemen hiç yoktu.1939 depremi ile Erzincan ili tamamen harap olmuştur.

Deprem, ilin kalkınma çabalarını olumsuz yönde etkilemiştir. Deprem riski özel kesim yatırımlarının il'de yapılmasını engellemiştir.

1960 yıllarından sonra şehirdeki imkanların köylere kadar götürülmesine çalışılmı; yol, su, elektrik, gibi hizmetler başta olmak üzere pek çok hizmet devlet tarafından köylünün ayağına kadar götürülmek suretiyle köyden kente göç olayının yavaşlatılması amaçlanmıştır.

Ticaret ve sanayi ise İl merkezinde yoğunlaşmıştır. İlimiz birinci derece kalkınmada öncelikli iller kapsamında olup, genel teşvik tedbirlerinden faydalanmaktadır.

Ayrıca madencilikte, tam olarak değerlendirilmesi halinde İl ekonomisine önemli katkı sağlanabilecek potansiyel arzetmektedir.

 TARIM

Cumhuriyet öncesinde Erzincan ilinde nüfusun hemen hemen tamamına yakın bir bölümü tarımla uğraşmaktaydı.

1875 tarihli Erzurum vilayet salnamesine göre Erzincan sancağında üretilen tarım ürünleri şöyle sıralanmıştır; Buğday, arpa, darı, fasülye, kavun, karpuz, soğan, dut, zerdali, erik ve elma önemli yer tutmaktadır. Bu ürünler içerisinde en önemli yeri buğday oluştu rmaktadır.

1927 yılı tarım sayımı sonuçlarına göre toplam nüfusun 103.030' u tarımdan geçimini sağlamaktadır.

Tarım bakımından ilin ova kesimiyle yüksek bölgeler arasında önemli fark vardır. Yüksek ve dağlık kesimde hayvancılık ön plana çıkmaktadır. Erzincan ovasının batı kesimlerinde ve Üzümlü ilçesinde bağ ve bahçelik alanlar yaygındır. Yükseklik artıkça kuru tarım egemen olmaya başlar.

İldeki su kaynaklarının bolluğu, sulu tarım yapma imkanını sağlamıştır. Erzincan ovası sulama şebekesinin yapımına 1951 yılında başlanmış olup, 1957 yılında ova kısmi olarak sulamaya açılmıştır. Sulamayla birlikte tarım alanında reel bir gelir artışı sözkonusu olmuştur.1950'lerden sonra başlayan makinalaşma tarımda verimliliği artırmıştır.

İlimiz Erzincan ovası, Mercan ovası, Çadırkaya ve Çayırlı ovaları tarım bakımından çok elverişlidir. Ayrıca Kemah ve Kemaliye ilçelerinde Fırat vadi şeridinde tarıma elverişli topraklar bulunmaktadır.1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre ilimizde 86962 kişi tarımla uğraşmaktadır.Çiftçi ailesi başına düşen arazi miktarı ortalama 7.2 ha'dır.

İlimiz topraklarından 202.704 ha.ekilebilir arazidir. Ekilebilen arazinin özellikle Erzincan ve Tercan Ovalarının bölümü tamamen sulanabilmekte ve yüksek verim alınmaktadır. Toprağın kullanım şekillerine göre dağılımı aşağıdaki tabloda ve grafikte gösterilmiştir.

Toprağın Kullanma Şekli                      İl Yüz.Ölç.Oranı %             Miktar (Hektar)

Tarım Alanı                                                         17                                 202.704

Çayır ve Mera                                                     38                                 452.562

Ormanlık ve Fundalık                                           9                                 106.534

Tarım Dışı Arazi                                                  36                               428.500

                                        TOPLAM                                 100                             1.190.300

Arazinin Kullanımına Göre Dağılımı

 İlimizde sulanabilir toplam 202.704 ha. arazinin 96.963 ha’ı sulu, 40.773 ha’ı sulanamayan tarım alanıdır. Sulanan arazi miktarının 40.986 ha’rı merkez ilçededir. Sulanan alanın 70.222 ha’ı devlet sulamaları, 26.741 ha’ı halk sulamalarından oluşmakta, toplam sulama oranı % 70,4’e ulaşmıştır.

 Devlet Su İşleri tarafından Erzincan 2. merhale sulama kapsamında Erzincan ovasında 25.971 ha., (Erzincan merkez ovasında Çadırtepe pompa istasyonu aynı köyün 70 ha. alan arazisini sulamaktadır.) Tercan ovasında 12.000 ha., toplam 37.971 ha. alan sulamaya açılmıştır.Halk sulamalarıyla toplam sulanan alan 96.963 ha.dır. Erzincan barajı sulama kanallarının tamamlanmasıyla 5000 ha. alan daha düzenli sulama imkanına kavuşacak olup, ovada sulanmayan tarım arazisi kalmayacaktır. Sulama şebekelerinin sulama birliklerine devredilmesi çalışmaları devam etmektedir. Arazinin sulama durumu grafikte gösterilmiştir.

Tarım Arazisinin Sulama Durumu

2003 yılında İl’de 121.530 ha.  alanda tarla ürünleri ekilmekte ve 43.250 ha. alan nadasa bırakılmıştır. 3.843 ha. alanda meyvecilik, 4.714 ha. alanda sebzecilik ve 897 ha. alanda bağcılık yapılmaktadır.

En çok ekimi yapılabilen ürünler buğday, arpa, çavdar, kuru fasülye, şeker pancarı, kuru soğan, patates ve domates bitkileridir. Şeker pancarı ve kuru fasulye üretimi Türkiye üretim payı açısından önemli yer tutar. Diğer ürünlerin üretimi ise daha çok ilin ihtiyaçlarına yöneliktir.

Erzincan ovası göstermiş olduğu mikroklima iklimi sebebiyle Doğu Anadolu Bölgesinde meyve yetiştiriciliğinde önemli bir yere sahiptir. Ancak şimdiye kadar bu potansiyel yeteri kadar değerlendirilmemiştir.

 Meyve türleri şimdiye kadar bilinçsizce ve amatörce yetiştirilmiş, geniş plantasyonlarda kapama bahçeler pek kurulmamıştır. Yapılan araştırmalar Erzincan ilinde elma, kiraz, vişne ve ceviz yetiştiriciliğinin ekonomik açıdan önemli bir potansiyel oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Erzincan ekolojisi için uygun meyve türlerinden biri de kirazdır. Son yıllarda kiraza gelen yoğun talep ve üreticilerin yüksek gelir elde etmeleri kiraz yetiştirciliğini artırmıştır. Erzincan’ın son turfanda olarak kirazı pazara çıkarması önemli bir avantajdır. İlde kiraz yetiştiriciliğinin daha teknik yapılması ve pazarlama imkanlarının arttırılmasıyla Erzincan’ın Doğu Anadolu’ da önemli bir kiraz üretim merkezi olması mümkündür.

Vişne yetiştiriciliği de Erzincan açısından önemli bir üretim dalıdır. Özellikle Erzincan’ın ova dışında kalan daha soğuk ve yüksek rakımlı yerleri için uygun bir meyve türüdür.

Diğer önemli bir meyve türü de cevizdir. Ceviz, son yıllarda ekim alanları artan bir meyve türü olmuştur. Yetiştiriciliğinin kolay olması, fazla bakım istememesi  ve pazar imkanlarının iyi olması sebebiyle yetiştiriciler tarafından tercih edilmeye başlanmıştır. Ekolojiye uygun çeşitlerle yapılacak üretim, Erzincan’ın ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.

Bu meyve türlerinin yanında Kemaliye yöresi için  badem de alternatif bir meyve türü olabilir. Yine çilek yetişirciliği de Erzincan açısından gelecekte alternatif bir meyve türüdür.

 Meyvelerden ise zerdali, kayısı, üzüm, elma ve armut önemli yer tutar

2003 yılında 13.225 ton elma, 9.489 ton zerdali, 5.567 ton armut, 6.309 ton kayısı, 1.681 ton erik, 5.782 ton üzüm, 1.258 ton ceviz, 150.600 ton dut, 980,4 ton vişne, 952 ton kiraz, 345,5 ton şeftali, 194.195 ton ayva üretimi gerçekleştirilmektedir.

­Sebzelerden domates, salatalık, kavun, karpuz önemli ürünlerdir.

Bazı önemli ürünlerin 2003 yılı ekim alanları ve üretim miktarları aşağıda gösterilmiştir.

Erzincan ovası her türlü sebzenin yetişebileceği özelliklere ve potansiyele sahiptir. Ovanın büyük bir kısmının sulama kanalları vasıtasıyla sulanabilir olması sebze üretimini artırmıştır.  Ürünlerin ekimden önce bitki su tüketimlerinin ve su kanallarının kapasitelerinin de göz önüne alınarak planlamalarının yapılması gerekmektedir.

Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde bu güne kadar yapılan çalışmalar ve enstitü komitesindeki görüşmeler sonucunda; Erzincan için öncelikli konular belirlenmiş,  ve bu konular da projeler yürütülmüştür. Enstitü tarafından yapılan çalışmalar aşağıya çıkarılmıştır.

Fide Yetiştiriciliği: Erzincan’da örtüaltı ve açıkta sebze üretimi için fide yetiştiriciliği teşvik edilerek çiftçilere yeni iş imkanları sağlanmalıdır. Çiftçilere fide yetiştiriciliği bakımından gerekli teknik bigilerin ilgili kuruluşlarca verilerek ucuz ve kalite fide yetiştiriciliğinin sağlanması gerekmektedir. Böylelikle hem fide yetiştiricileri ek bir gelire kavuşacak hem de üreticileri daha ucuz ve kaliteli fideye kavuşmuş olacaktır.

Açıkta Sebze Yetiştiriciliği: Her türlü sebzenin yetiştirilebildiği Erzincan’da, eskiden beri geniş alanlarda sebze türleri yetiştirilmektedir. Çiftçiler alternatif ürünleri yetiştirmede çekingen davranmaktadırlar.Geleneksel olarak yetiştirilen ürünler şunlardır;

Fasulye: Erzincan’ın en büyük geçim kaynaklarından biri olan fasulye de son yıllarda çeşitli hastalıklardan dolayı verim kayıpları olmaktadır. Bu sebepten çoğu üretici alternatif ürünlere yönelmektedir. Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde sürvey çalışmaları yapılmaktadır. Çalışmalar sonucunda verim kayıplarının aşağıdaki  nedenlerden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

-Küresel ısınmaya bağlı olarak son yıllarda özellikle fasulyenin çiçeklenme döneminde aşırı sıcaklar döllenmeyi olumsuz yönde etkileyerek çiçek dökülmelerine neden olmaktadır.

-Yıllardan beri aynı tohumun kullanılması nedeni ile yöresel çeşidin tohumluk kalitesi bozulmaktadır.

-Alınan numuneler sonucu toprak pH’ sının ve  tuzluluğun  artmış olduğu tespit edilmiştir.

Soğan:Geniş ekim alanı bulunmaktatıdr. Fiyat dalgalanmalarının en çok görüldüğü ürünlerin başında gelen soğan, üreticilerin farklı ürünlere yönelmesini sağlamıştır. üretimde planlamaya gidilerek, üretim fazlasının önlenmesi gerekmektedir. Ayrıca pazar imkanlarının artırılması gerekmektedir.

Bostan:Bazı bölgelerde yetiştirilmekte olup, pazarlama problemleri giderildiği takdirde geniş çapta üretimi düşünülebilir.

Sırık domates:Son yıllarda rağbet gören bir üretim dalıdır. Ancak teknik yönden çiftçilerin pek donanımlı olmadığından verim düşüktür. Çiftçiler için  seminerler ve eğitimler düzenli bir şekilde düzenlenmelidir. Aşırı yönelimden dolayı pazarlama problemleri ortaya çıkmaktadır.

Örtüaltı Yetiştiriciliği:Erzincan’da yoğun talebin olduğu bir alt sektördür. Bu alanda çalışmak isteyen çiftçilerin kesin eğitimden geçirilmesi gerekmektedir. Çünkü örtü altı yetiştiriciliği teknik bilgi gerektirmektedir. Ayrıca karlılığı ve riskleri de fazla olan bir daldır.

İkinci Ürün Yetiştiriciliği:Ülkemizin birçok yerinde olduğu gibi Erzincan’da da hububat ekimi Eylül ayında hasadı ise Temmuz ayında yapılmaktadır. Sulanabilir durumda olan bu araziler, yaz sonu ile erken ilkbahar donlarına kadar olan dört aylık bir dönemde boş kalmaktadır. Bu arazilerin değerlendirilmesinde vejetasyon süresi kısa ekonomik öneme haiz ürünler yetiştirilmelidir. Bu amaçla  turşuluk hıyar, salata, taze soğan, ıspanak yetiştirilebilir. Aynı şekilde örtü altında ilk ürün kaldırıldıktan sonra salata,ıspanak ve taze soğan yetiştirilebilir.

Bitkisel üretimde yıllık çeşitli cinste yaklaşık 10.000 ton gübre kullanılmaktadır. Bu miktarın 2.000 ton’u kompoze (12-30-12), 1.200 ton’u kompoze (20-20-0), 1.600 ton’u dap, 3.600 tonu’u üre (yüzde 46), 760 ton’u a.nitrat (yüzde 33), 650 ton’u a.nitrat (yüzde 26) olmak üzere geri kalanı diğer çeşitlerden oluşmaktadır.

 Bitkisel üretimde tohum, fide ve meyvecilikte fidan teminine ilişkin çalışmalar teşvik amacıyla Tarım İl Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Şeker pancarına kota uygulaması ve fasulye ürününde oluşan verim düşüşü nedeniyle arternatif ürünlere geçiş amaçlanmıştır.  

İlde Toprak Mahsulleri Ofisine ait tahıl depolama ve silosu mevcut olup, kapalı alan 2500 ton, silo depolama kapasitesi 4800 ton’dur. Özel sektöre ait depolama tesisleri ihtiyacı karşılayamamaktadır.

İl’de sebze üretiminde; 2003 yılında 65.356 ton domates, 16.715 ton salatalık, 1.805 ton biber, 4.057 ton taze fasülye-barbunya, 1.616 ton kabak, 390 ton patlıcan, 10.433 ton karpuz, 4.828 ton kavun, 2.433 ton taze soğan, 1.325 ton lahana üretilmektedir.

 HAYVANCILIK

XIX. yy'da Erzincan ilinde hayvancılık önemli geçim kaynaklarından biridir. Hayvancılıkta sığır yetiştiriciliği önemli bir yer tutmaktadır.

1875 tarihli Erzurum Vilayet salnamesine göre Erzincan sancağında 76.865 adet büyükbaş hayvan, 455.255 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır.

İI doğal otlaklar bakımından oldukça zengindir. Munzur dağı üzerinde bulunan geniş otlaklar, Melan yaylaları, Kemaliye ilçesindeki Sarıçiçek yaylaları ve Refahiye ilçesindeki Çimen yaylaları bitki örtüsü bakımından oldukça zengin olduklarından özellikle küçükbaş hayvancılık için uygun alanları oluştururlar. 1970 yılından sonra besicilik ve süt sığırcılığı da gelişmeye başlamıştır. 1976 yılında Türkiye Süt Endüstrisi Kurumunca; il merkezinde süt fabrikası kurulmuştur.

Erzincan'da yurt dışında çalışan işçilerin ortaklaşa kurdukları yıllık 4.000 ton kapasiteli ERSAN A.Ş.tesisleri kurulduğu dönemde ilin sosyal ekonomik yönden kalkınmasına önemli katkılarda bulunmuştur. Ancak adı geçen tesisler daha sonra Türk-Libya Tarım ve Hayvancılık A.Ş.'a satılmış ve daha sonraki dönemlerde faaliyetini durdurmuştur. Bu tesis 1988 yılında Türkiye Et ve Balık Kurumu tarafından satın alınmış olup, 1995 yılına kadar %1 gibi düşük kapasitede faaliyetlerini sürdürmüştür. 1995 yılında Pancar Kooperatifleri Birliğine satılarak özelleştirilmiş olup, 2004 yılına kadar kapalı kalmıştır. Pancar Ekicileri kooperatifi tarafından özel bir şirkete satılmış olup,  gerekli bakım ve onarım yapıldıktan sonra yıl sonu itibari ile üretime geçecektir.

İlimiz hayvancılığında yerli ırklar çoğunluğu teşkil ettiğinden, yeterli verim alınamamaktadır.   Suni tohumlamada kullanılan boğa ırkları siyah alaca, esmer ve simental ırklardan oluşmaktadır. Erzincan‘da sığır mevcudunun yüzde 16’sı tamamen saf kan, yüzde 54’ü saf kan melezi ve yüzde 30’u ise yerli ırklardan oluşmaktadır.

Hayvan hastalıkları ile mücadele kapsamanda ilde bazı köylerde görülen asia-birşap asia, burucella ve anthrax hastalıkları ile mücadelede başarı sağlanmıştır.  . İl genelinde hayvan hastalıkları ve zararlılarına karşı müdahale anında yapılmakta ve önemli sayılabilecek hastalık bulunmamaktadır.

Tarım İl müdürlüğü tarafından il dışına kasaplık ve göçer amaçlı olarak giden tüm hayvanların sağlık kontrolleri yapılmakta ve dezenfekte edilmiş araçlara sevkleri sağlanmaktadır. Hayvansal ürünlerden et, peynir, yün, deri ve sakatatın sağlık kontrolleri yapılarak il dışına sevki sağlanmaktadır. 

Göçer sürü sahiplerinin yararlandırılması için devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kullanma hakkı köylere bırakılan çayır,mera ve otlak alanlarından ihtiyaç fazlası olanların tespiti yapılmış ve bu tespit çerçevesinde de  kiralama yapılmaktadır.

Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde “Erzincan İli Üzümlü Mer’a Alanlarının Islahında Uygulanacak Yöntemler“ isimli bir proje yürütülmektedir. 

Hayvancılığın geliştirilmesinde çok önemli olan yem bitkileri üretiminin teşviki sonucu üretiminde önemli artış olmuştur. 

İlimizde 2003 yılı itibariyle hayvan sayısı ve hayvansal ürün miktarları aşağıya çıkarılmıştır.

Tablonun incelenmesinden anlaşılacağı gibi Erzincan’da süt koyunculuğu önemli bir yer tutmakta, süt üretimine dayalı olarak Erzincan tulum peyniri ülke çapında haklı bir üne kavuşmuş durumdadır..

İlimiz son 10 yılda tavukçulukta önemli sektör haline gelmiştir. Il genelinde  Merkez ve Tercan ilçelerinde ağırlıklı olmak üzere 235 adet modern donanımlı tavuk kümesi bulunmaktadır.  Tavukculuk işletmeleri ilde faaliyet göstren 2 büyük firmaya sözleşmeli olarak üretim yapmaktadırlar.

SU ÜRÜNLERİ

Erzincan ili akarsuları, barajları, doğal göl ve göletlerinden oluşan tatlı su potansiyeli ile su ürünleri üretimine elverişli illerden biridir. Erzincan merkezde sulama amaçlı göyne barajı, Tercan ilçesinde tuzla çayı üzerinde bulunan Tercan barajı bulunmaka, ayrıca Kemaliye ilçesi ülkemizin en büyük barajlarından olan keban barajı sınırlarında bulunmaktadır. Fırat nehrinin büyük kolu olan karasu ırmağının büyük bölümü Erzincan coğrafyasını ikiye bölmektedir. 2002 yılı DİE Su Ürünleri İstatistiklerine göre ilde toplam 256 ton tatlı su balığı üretilmektedir. Bu miktarın 3 tonu alabalık 2 tonu kadife 1 tonu karabalık 212 tonu sazan 35 tonu siraz 1 tonu turna balğı 2 tonu diğer balık çeşitlerinden oluşmaktadır. 

Erzincan’da 1 adet su ürünleri kooperatifi bulunmaktadır. 14 adet motor ruhsat tezkeresi, 42 gerçek kişi ruhsat tezkeresi, 80 adet ise amatör balıkçı belgesi bulunmaktadır.

Kemaliye ilçesinin Keban barajı ile sınır oluşu nedeniyle, ilçe halkından 22 balıkçı geçimini balıkçılıktan sağlamaktadır. Balıkçılıkta faliyet gösteren 11 motor  bu ilçede bulunmaktadır. Keban baraj gölünün Kemaliye sınırlarında kalan bölümü 2000 Ha. Olup avlanabilir stok miktarı 50.000 Kg/yıl dır. Baraj gölünde bulunan balık türlerinin yüzde 82’si bıklı-küpeli, yüzde 9,8’i sazan, yüzde 5’i tatlısu kefali yüzde 3.2’si yerli turna balıklarından oluşmaktadır. Göl 16 avlık sahaya ayrılmış olup avlak sahaları kooparatiflere kiralanmıştır. Merkezdeki gerçek kişi ruhsat tezkeresi sahiplerinin tek geçim kaynağı da su ürünleri avcılığıdır. İlde mevcut 11'i faal 12 kültür alabalık üretim tesisi bulunmaktadır.

Sayısı ve debisi belirlenemeyecek kadar fazla büyüklü küçüklü kaynak suları mevcuttur. Akarsu ve kaynak suları üzerinde tahsis edilen yüzey alanı bulunmamaktadır. Tahsis edilen alan olmadığından taşma olmamıştır.

Akarsu ve kaynak suları üzerinde tahsisli ve projeli isletme kurulmamıştır.  Son yıllarda özellikle Kültür Alabalık Yetiştiriciliği alanında hızlı bir gelişme meydana gelmiş ve buna bağlı olarak İşletmede üretilen alabalık yavruları çevre il ve ilçelerinde taleplerini karşılayacak düzeye ulaşmıştır.

TARIMSAL KOOPERATİFLER

İlimiz genelinde tarımsal kalkınma kooperatifi sayısı 66 üye sayısı 3.003, sulama kooperatifi sayısı 6 üye sayısı 763, su ürünleri kooperatifi sayısı 1 üye sayısı 29, pancar ekicileri koperatifi 1 üye sayısı 49,867, tarım kredi koopiretaifi 16 üye sayısı 12.320 olmak üzere toplam 90 kooperatif ve 65.982 üyesi bulunmaktadır.

 ORMANCILIK

            Orman sahaları il yüzölçümünün %13’ü olup; 157.905 ha’dır. Bu miktar Doğu Anadolu bölgesi orman alanlarının % 6.9‘u Türkiye ormanlık alanlarının %0,75’i gibi düşük oranları kapsamaktadır. Ormanlık alanlar daha çok Refahiye ve Kemah ilçelerinde yoğunlaşmıştır. Mevcut orman sahalarının büyük bir kısmı bozuk baltalık orman ve koruluklardan oluşmaktadır.

 İlin toplam alanı 1 190.348 hektar olup bu alanın 207.772 hektarı potansiyel ağaçlandırılacak alanı; 400.064 hektarı ise potansiyel erozyon kontrol alanıdır. 58.525 hektarı ise ağaçlandırması mümkün olmayan alanlardır.

Erzincan İlinin Orman Alanı (Ha)

Kaynak: Orman İşletme Müdürlüğü, Amenajman Planları 2003

Erzincan’da toplam 535 adet köy mevcut olup; bunların 316 adeti orman köyüdür. Bu köylerde 31.871 kişi yaşamaktadır.

Erzincan Orman Fidanlık Müdürlüğünün fidan üretim alanı toplam 37 hektar olup yıllık üretim kapasitesi  9 milyon adettir. Ağaçlandırma ve erozyon kontrol  programları ile piyasa ihtiyaçları dikkate alınarak yıllık ortalama 2,5 milyon adet fidan üretimi yapılmaktadır.

2003 yılında ormanlardan 4.663 m3 tomruk, 2.990 m3 maden direği, 74 m3 kağıtlık odunu, 1.815 ster lif yonga odunu, 18.165 ster yakacak odun, 214 ster sırık ve 98 ster ince sanayi odunu üretimi gerçekleştirilmiştir.

SANAYİ VE TİCARET

Fırat Yem Sanayi

XIII. yy gezgini Marko POLO, kentte dokumacılığın gelişmiş olduğunu yazar. XIV. yy'da İbn-i BATUTA kentte dokumacılığın ve bakır eşya yapımının ileri düzeyde olduğunu kaydeder.

XIX yy'da Erzincan sancağındaki sanayi diğer sancaklara göre ileri düzeyde idi. Erzincan ili önceki yıllarda ulaştığı ekonomik gelişmesini Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde sürdürememiştir. Bu yüzyılda Erzincan'ın belli başlı sanayi dallarını sepicilik (Deri tabaklama), yün ve pamuk dokumacılığı oluşturmaktaydı. Bununla birlikte bütün bunları geride bırakan uğraş bakır işletmeciliği idi. Her yıl Erzurum-Trabzon yollarıyla Avrupa'ya 15.000 kg. bakır levha gönderilmekteydi.

Ayrıca, günün modasına uygun koşum takımları ile yüksek nitelikte ayakkabı yapımı ile de ünlüydü. Kemah ve Refahiye'de 20 buğday değirmeni bulunmaktaydı. Ayrıca Kemah'ta bir de tuzla vardı.

Cumhuriyet sonrasında uzun yıllar ihmal edilen ve savaşlar sebebiyle harap olan Doğu Anadolu Bölgesi iktisadi bakımdan kalkındırılması çabalarına girişilmiştir.1927 yılında nüfus, tarım ve sanayi sayımları yapılmıştır.1927-1933 yılları arasında sanayi, özel sektöre bırakılmıştır. 1933 yılından sonra Devletcilik uygulamasına geçilmiştir.

II. Dünya savaşı ve 1939 depremi Erzincan ilinde 1940-1950 döneminde sanayi kuruluşlarının oluşumunu engellemiştir. 1950 yılında Türkiye'de çok partili siyasi döneme geçişle birlikte iktisadi faaliyetlere getirilen serbesti, özel sanayileşme çabalarını hızlandırmıştır.Erzincan İlinde deprem sonrası ilk girişimler Devlet kesiminden gelmiştir.

1949 yılında temeli atılan ve 1954 yılında işletmeye açılan Sümerbank İplik Fabrikası, il'de işsizliğin önemli ölçüde hafifletilmesi, ticaretin canlanması gibi, ilin ekonomik ve sosyal hayatında büyük değişiklikler meydana getirmiştir. Fabrika 1994 yılında özelleştirildikten sonra üretiminin büyük bölümüne son vermiş, çalışanların tamamına yakını işten çıkarılmıştır.

1956 yılında Erzincan Şeker Fabrikası açılmıştır.Şeker Fabrikasının kurulması İI'de zirai , teknik ve iktisadi yönden birçok katkılar sağlamıştır.Günümüzde 647 kişinin çalıştığı fabrikada 35.000 ton kristal ve 5.000 ton kesme şeker üretim kapasitesi bulunmaktadır.

1950 yıllarında özel sektör tarafından açılan sanayi tesislerinden biri çelik lastik ayakkabı fabrikasıdır. 1958 yılında üretime geçen fabrikada 15-20 kişi çalışmaktaydı. Çevre illere önemli ölçüde satış yapılmaktaydı. Fabrika 1985 yılında kapatılmıştır.

1960 yılından sonra özel kesimce açılan ilk iş yeri Çiftlik Meyvesuyu İşletmesidir.1963 yılında üretime geçen bu imalathanede 15 kişi çalışmakta ve yarı otomotik olarak 60 bin şişe meyvesuyu üretilmekteydi.

1965 yılında ise ilde Ağaoğlu tuğla fabrikası kurularak üretime geçmiştir. Fabrikanın yıllık üretimi 10 milyon olup, üretim döneminde 120 kişi istihdam edilmekteydi. Fabrika komşu illerde tuğla ihtiyacını karşılamaktaydı.

1970 öncesinde ilde özel teşebbüsün önemli yatırımlarından bir diğeri, 1968 yılında üretime geçen Karınca Tuğla Fabrikasıdır. Bu fabrikanın yıllık üretim kapasitesi 10 milyon tuğla idi. İş mevsimi süresince fabrikada 50-80 kişi çalışmaktaydı ve bu fabrikada il ihtiyacından başka çevre illerin ihtiyacınıda karşılamakfaydı.

1971 yılında il merkezinde üretime geçen salyangoz fabrikasında aynı yıl 1500 ton üretim yapılmış ve180 kişi istihdam edilmiştir. Fabrikanın günlük kapasitesi 15 ton civarındaydı.

1972 yılında il merkezinde kurulan çivi fabrikasında o dönemde 15 kişi çalışmakta ve 2850 ton çivi üretilmekteydi. Modern makinalara sahip olan bu makina, kurulduğu yıllarda çevre illerin ihtiyacını karşılamaktan başka Ortadoğu ülkelerine ihracat yapılması düşünülmekte idi. Daha sonraki yıllarda, hammadde ve pazarın uzaklığı yönetim noksanlıkları gibi sorunlarla karşı karşıya kalan fabrikanın makinaları sökülerek İstanbul iline nakledilmiştir.

1974 yılında yapımına başlanılan 1978'de bir bölümüyle,1980'de tüm birimleriyle üretime geçen ERSAN, Erzincan Et ve Et mamülleri San.veTic.A.Ş.özel sektörün Türkiye'de ve Erzincan'da bu alandaki en büyük tesislerinden biridir. Bu tesisler 1980 yılından sonra sürekli düşük kapasitede çalışmak zorunda kaldığından hisselerin çoğu Türk-Libya A.Ş.'ne satılmıştır. 1983 yılında gerçekleşen bu satış işleminden sonra, üretim kapasitesini %1'e kadar düşüren şirket nihayet 1988 yılında üretime son vermiştir. Daha sonra tesis TEBK tarafından satın alanarak et kombinası olarak faaliyetini sürdürmüştür. 1995 yılında özelleştirilen Pancar Kooperatifleri tarafından satın alınan tesisler bir süre düşük kapasitede çalıştırıldıktan sonra kapatılmıştır. Bir müddet kapalı kalan fabrika 2004 yılında sahibi Erzincan’lı olan   Et Firması tarafından satın alınmış ve tadilatına başlanmıştır. 2004 yılı sonunda üretime başlanılması beklenilmektedir. Erzincan Ticaret Borsasının 2002 yılında kurulması ile tarım ve hayvancılık sektöründe önemli gelişmelerin önü açılmıştır.

İlimizde toplam 60 adet kamu ve özel sektör sanayi tesisi ile küçük çapta üretim yapan atölyeler mevcuttur.

İlimizde Şeker Fabrikası, Boru ve Renkli Kiremit Fabrikası, İplik ve Bez Fabrikası, Şeker Şirketi Makina Fabrikası, Askeri Ağırbakım Fabrikası, Süt Fabrikası, Tuğla Kiremit Fabrikaları, Un Fab., Yem fabrikaları ve Turistik Bakır Eşya imalathaneleri bulunmaktadır. Ayrıca Tercan'da Sümerbank Holding A.Ş. Ayakkabı İşletmesi bulunmaktadır. Ancak bu fabrika 2003 yılında özelleştirme nedeniyle kapatılmıştır. Özelleştirme çalışmaları devam etmiştir.

İlimizden diğer illere fasulye, buğday, patates, kuru soğan, üzüm, elma, kayısı, tulum peyniri, bal ile canlı hayvan gibi hayvansal ürürıler yanında şeker, iplik ve ham bez, asbestli boru, karmayem, inşaat malzemeleri ve turistik bakır eşya satılmaktadır. Diğer illerden her türlü sanayi maddeleri, temel gıda maddeleri, giyim eşyaları satın alınmaktadır.

Kemaliye'de Kemateks Sentetik çuval fabrikaları ve Refahiye ilçesinde Kamer Kablo Fabrikası üretime geçmiştir. Fakat 2004 yılı itibariyle bu fabrika üretime devam etmemektedir. Köyteks tesisleri özelleştirme sonucu Sezgin tekstil tarafından alınmış fakat 1997 yılında faaliyetine son vermiş, işletme binasını satmıştır.

Erzincan’ın ekonomik gelişiminde en önemli lokomotif tarım ve hayvancılık ve buna dayalı imalatın geliştirilmesi olarak tesbit edilmiştir. Organize sanayi bölgesinde  temeli atılan Tuncay Gıda A.Ş Meyve Konsantresi fabrikası meyve yeteştiriciliği konusunda önemli gelişmelere sebep olacaktır. Süt fabrikasının özelleştirilmesi ile yenilenen ve faaliyetine devam eden Balacan Süt ve Işıkpınar Süt, irili ufaklı kurulan peynir ve yoğurt fabrikaları ve Ünlüer Et ve Er Eğinlioğlu Et Entegre tesisleri ile de ilimiz hayvancılık alanında önemli atılımlar gerçekleştirmiştir. Canpi Tavuk kesim tesislerinin 2004 yılında açılması ile ilimizde bulunan çok sayıda tavuk çiftliğide faaliyete geçmiş ve Erzincan piliç konusunda da önemli bir merkez konumuna gelmiştir.

Erzincan’dan pek çok tarım ve sanayi ürünü diğer illere satılmaktadır. Hatta ihracat değeri olan ürünlerimizden un, plastik mamul, mobilya, semaver, bakır el sanatları, mermer, kiremit gibi ürünlerimiz değişik ülkelere pazarlanmaktadır. Özellikle ihraç değeri olan Erzincan’a ait tulum peyniri, bakır imalat ve el sanatları ve cimin üzümü Türk Patent Enstitüsünden Coğrafi işaret tescili yapılmıştır. Kemah tuzu, perlit kiremiti, sakkı elma, maden suyu, bal gibi ürünlerimizin Türk Patent Enstitüsünden Coğrafi işaret tescili yapılarak ihracata hazırlanması durumunda ilimiz ekonomik gelişimi daha da hızlanacaktır. Erzincan Ticaret ve Sanayi odasının Erzincan’da yatırımların artması konusunda çalışmaları, yurtdışı iş gezileri, fuar gezileri ve ürünlerin dünya çapında tescillenerek tanıtılması ve Erzincan sanayici ve işadamının ufkunu artıracak faaliyetleri bu konuda çok önemli rol oynamaktadır. 

Özellikle 2003 yılında kişi başına milli geliri 1500 doların altında olan illere yönelik çıkarılan 5084 sayılı yeni teşvik kanunu ile birçok yeni yatırım yapılmıştır.

Mertekli Reglatörü

Şeker Fabrikası

Tercan Ayakkabı Fabrikası

Unsan

ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

İnşasına 1990 yılında başlanan ve 373 hektarlık bir alana sahip Organize Sanayi Bölgesi, büyüklükleri 4.000 m2 ile 40.000 m2. arasında değişen 255'i sanayi parseli olmak üzere 273 parselden oluşmaktadır

Organize Sanayi Bölgesinin Erzincan’ da kurulması  çalışmaları  1981 yılına kadar uzanmaktadır. Proje hazırlanmasına 1982 yılında başlanarak imar ön izni alınmış ve bölge çevresinin haritası çıkartılarak İmar ve İskan Bakanlığına tasdik ettirilmiştir. Projenin gerçekleştirilmesi, 1990 yılı yatırım programına Organize Sanayi Bölgesinin alınması ile mümkün olmuştur.

 Erzincan İl Özel İdaresi ile Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası Müteşebbis Teşekkül olarak Erzincan Organize Sanayi Bölgesini ortaklaşa kurmuştur. Müteşebbis Teşekkül; Organize Sanayi Bölgesini temsil ve ilzama yetkili tek organ olup, 4562 sayılı kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişiliğine haizdir.

Organize Sanayi Bölgesi, ilin batısında, Erzincan-Sivas Devlet karayolu istikametinde, inşası devam eden  çevre yolu ile irtibatlı kent merkezine 8,5 km, havaalanına 18,5 km, demiryolu istasyonuna 7 km, belediye ve mücavir alan sınırına 5,5 km mesafede,  Çardaklı Çayının doğusunda  tarıma elverişsiz   3.729.054 m² alan üzerine kurulmuştur.

Alçak ve Orta Gerilim Elektrik Şebekesi :Organize Sanayi Bölgemizin elektrik enerjisi, Bölgemiz alanı içerisinde TEDAŞ’ a bedelsiz tahsis edilen 41.340m² lik alan üzerinde tesis edilen II TM şalt merkezinden 50 MVA lık kurulu güce göre 34.5 KV lık enterkonnekte sisteme bağlı çift fiberle 2x(3x477000)st Al iletkenle beslenmektedir. Erzincan’ın I TM Şalt Merkezi bakıma alındığı taktirde, bölgede inşa edilmiş olan II TM Şalt Merkezi enerji yönünden ili besleyecek kurulu güce sahiptir.

Tanzim edilen projede ana ayırıcı merkez, DM1-DM2-DM3-DM4-DM5 merkezleri arasında 3x477.00ST AL iletkenli bir ana ring oluşturulmuştur. Ayrıca DM2-DM3 arasındaki 3x477.000 ST AL iletkenli irtibat ile de arıza esnasında kısa bir besleme yolu teşkil edilerek ikinci bir ana ring emniyeti sağlanmıştır.

5 adet dağıtım merkezinden yapılan 3x3/OST AL iletkenli OG çıkışları ile de 5 adet tali ring oluşturulmuştur. Ayrıca, her trafo merkezine kompanzasyon yapılmıştır. AG-OG direkleri beton olup, bölgenin yolları 125 W. cıva buharlı armatürler ile aydınlatılmıştır.

Elektrik enerjisinin bölge içerisindeki dağıtımı;1 adet II TM Şalt Merkezi, 1 adet ana ayırıcı merkez, 5 adet dağıtım merkezi, 30 adet kule çıkışlı bina tipi trafo merkezi  1 adet direk tipi trafo merkezi ile gerçekleştirilmektedir.           

İçme Suyu Şebekesi :Bölge arazisi üzerinde inşaa edilen 5 adet 120 m. derinliğindeki 34 l/sn debili  su kuyularından istihsal edilen su bölgeye ait 4000m³ lük gömme su deposuna terfi hattından pompalanmakta, depodaki su ishale hattı ve dağıtım şebekesine cazibe ile verilmek suretiyle su ihtiyacı  karşılanmaktadır.

İçme suyu şebekesinde terfi hattı, isale hattı ve şebeke hattının toplamı 23.189 m’dir.

Pissu Şebekesi :Bayındırlık Genel Teknik Şartnamesinin Pis Su Deşarj Yönetmeliğinde belirtilen değerlere uygun olarak bölgenin ihtiyacını rahatlıkla karşılayacak şekilde pis su şebekesi  inşa edilmiştir.

Pis su şebekesi Ø300 ve Ø700 arası değişik çaplarda olup, 22.540 m.’lik bir şebeke ağına sahiptir. Atık sular şu an için Çardaklı Çayına deşarj edilmekte olup, Bölge arazisi üzerinde arıtma tesisi inşası için 43.262.m²  alan ayrılmış bulunmaktadır. Ancak, arıtma tesisinin projelendirilebilmesi ve yapılabilmesi için Bölgenin yüzde 40 doluluk seviyesine gelmiş olması gerekmektedir.

Yağmursuyu Şebekesi :Bölgenin yağmur sularının muhtelif ebatlarda 13.250 m. uzunluğundaki yağmur suyu şebekesi ile çardaklı çayına deşarjı sağlanmış olup, yağmur suyu şebekesi  inşaatı tamamlanmıştır.

Yollar: Bölgenin Erzincan-Sivas devlet karayoluna bağlantısını sağlayan 3.5 km.’lik asfalt yolu mevcuttur. Ayrıca, yapımına 2001 yılında başlanılan  çevre yolu  bölgenin anayol kavşağı ile bağlantılı olarak projelendirilmiştir. Hava limanı ve demiryoluna ulaşımı  kolaydır. İhtiyaç halinde, bölgenin yakınından geçen demiryolunun bölge içerisine getirilmesi düşünülmektedir.

Bölge içi ulaşımını sağlayan yollar asfaltlanmaya hazır konuma getirilmiş olup, bordür ve tretuvar kaplamaları ile birlikte tamamlanmıştır. Bölge içi yolların toplam uzunluğu 19.348 m. olup, Bölge içi ana arter yol konumunda bulunan 7+150 km.’lik yolun beton asfalt kaplaması  yapılmıştır.

Yağmur suyu ızgara ve rogarların inşaatının tamamlanması ile aciliyeti olan  yollar öncelikle beton asfalt yapılmıştır.

Haberleşme:Bölgenin haberleşme ihtiyacı 100 abonelik geçici hattan sağlanmaktadır. Bölgedeki gelişmeye ve ihtiyaca bağlı olarak ileride yapılması düşünülen telefon santrali ve postahane program dahilîndedir.

Eğitim Merkezi :   Bölgede, ileride yapılmak üzere projelendirilen eğitim tesisleri ve gelişme alanları için rezerv olarak 25.000 m².lik arsa ayrılmıştır.

İdari Bina ve Sosyal Tesisler :       İdare binası zemin + 1 kattan müteşekkil olup, 1.665m² kullanım alanı vardır. Binanın zemin katında sergi salonu, kütüphane ve konferans salonu bulunmakta, birinci katta ise idari personelin çalışacağı  bürolar ve  toplantı salonu yer almaktadır. İdari bina ve 150 kişilik konferans salonu, merkezi sistem ısıtmalıdır.

Ayrıca aynı alan üstünde kafeterya, banka binaları, karakol, PTT, kreş,sağlık merkezi, alış veriş merkezi, itfaiye, cami, yemek fabrikası, çöp toplama gibi sosyal tesisler projelendirilmiş olup ihtiyaç dahilinde hizmete sunulacaktır. Yönetim merkezi, eğitim ve sosyal tesisler için toplam 62.641.m² lik bir alan ayrılmıştır.

Kantar:    Bölgedeki yatırımcılara hizmet vermek amacı ile 80 tonluk tam elektronik umumi bir kantarın hizmete açılması planlanmıştır.

Tır ve Kamyon Otoparkı : Bölgede ağır tonajlı araç trafiğinin genel trafik düzenini olumsuz yönde etkilememesi ve trafik emniyeti açısından, bölge içerisinde üç ayrı alanda toplam 125 araçlık TIR-PARK tesis edilmiştir. Sürücülerin her türlü sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak (çarşı gurubu) tesislerinin kurulması planlanmıştır. Ayrıca yönetim merkezi yanında 70 araçlık otopark tesis edilmiştir.

Park ve Sosyal Tesisler: Bölgede çalışanların iş saatleri dışındaki zamanlarını veya hafta sonu tatillerini huzurlu bir şekilde geçirebilmeleri için, 4 ayrı noktada toplam 100.025 m².lik alanda park ve spor tesisleri kurulması projelendirilmiştir.

Erzincan OSB Parsel Durumu : Erzincan Organize Sanayi Bölgesi 256’sı sanayi parseli olmak üzere 274 adet parselden müteşekkil olup, her sanayi parselinin müstakil tapusu bulunmaktadır.

 Erzincan OSB Parsel Dağılımı